12-01-2026, 14:00

Antarktik dəniz qığılcımlarının fövqəladə uzunömürlülüyünün elmi izahı

Dünyanın ən sərt ekosistemlərindən biri olan Antarktika sularında yaşayan dəniz qığılcımları biologiyada uzunömürlülüyün nadir nümunələrindən hesab olunur. Elmi müşahidələrə görə, bu canlıların bəzi növləri son dərəcə yavaş metabolizm və minimal hüceyrə aşınması sayəsində yüzilliklər boyu yaşaya bilir. Yaşlanma sürətinin ölçülməsinə əsaslanan tədqiqat modelləri göstərir ki, ayrı-ayrı nümunələrin potensial ömür müddəti 400 ildən artıq ola bilər. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, bu fenomen Antarktik dəniz ekosisteminin sabitliyi ilə birbaşa əlaqələndirilir.

Antarktik dəniz qığılcımlarının uzunömürlü olmasının əsas səbəblərindən biri mühit temperaturunun demək olar ki, dəyişməz qalmasıdır. Daimi aşağı temperatur hüceyrə bölünməsini və maddələr mübadiləsini ciddi şəkildə yavaşıdır, bu isə genetik zədələnmələrin və oksidləşdirici stressin azalmasına gətirib çıxarır. Bu canlılarda telomerlərin qısalması prosesi olduqca zəif gedir və bu, yaşlanmanın gecikməsinə səbəb olur.

Bioloji baxımdan dəniz qığılcımları regenerasiya qabiliyyəti ilə də seçilir. Zədələnmiş toxumalar uzun illər ərzində funksiyasını itirmədən bərpa oluna bilir. Antarktik növlərdə immun cavabın sabitliyi və iltihab proseslərinin minimal səviyyədə olması onların orqanizmini xroniki degenerasiyadan Antarktik dəniz qığılcımlarının ömrü təkcə genetik amillərlə deyil, həm də ekoloji sabitliklə müəyyən olunur. Onların bioloji strukturu yaşlanmanın qaçılmaz olmadığını, ətraf mühit şərtlərinin və metabolik strategiyaların ömür müddətinə həlledici təsir göstərə bildiyini sübut edir. Bu canlılar hazırda yaşlanma biologiyası və uzunömürlülük tədqiqatları üçün mühüm model orqanizmlərdən biri hesab olunur.



Hadisələri telegramda anında izləyin!
Keçid et

Xəbər lenti