Azərbaycan tarixində 13 yanvar tarixi iki böyük şəxsiyyətin doğumu ilə xüsusi yer tutur. Bu tarix həm milli maarifçilik və xeyriyyəçilik ənənəsinin banisi, həm də Azərbaycan təsviri sənətini dünyaya tanıdan sənətkarın adı ilə bağlıdır. Hər iki şəxsiyyət yaşadıqları dövrdə cəmiyyətin düşüncə tərzinə, mədəni inkişafına və sosial şüuruna dərin təsir göstərib.
Azadfikir.az xəbər verir ki, Hacı Zeynalabdin Tağıyev və Tahir Salahov fərqli sahələrdə fəaliyyət göstərsələr də, onların həyat yolu Azərbaycan tarixində eyni dərəcədə fundamental əhəmiyyət daşıyır.
Hacı Zeynalabdin Tağıyev 1823-cü il 13 yanvar tarixində Bakı şəhərində, kasıb bir ailədə dünyaya gəlib. Uşaqlıq və gənclik illərində daşyonan və fəhlə kimi çalışan Tağıyev sonradan neft sənayesinə daxil olaraq böyük sərvət əldə edib. XIX əsrin ikinci yarısında o, Qafqazın ən nüfuzlu sənayeçilərindən və sahibkarlarından birinə çevrilib. Lakin Tağıyevin tarixi rolu sərvətindən çox, onun xeyriyyəçilik fəaliyyəti ilə bağlıdır. O, Bakı Qızlar Məktəbinin açılmasına təşəbbüs göstərmiş, azərbaycanlı gənclərin Avropada təhsil almasına maddi dəstək vermiş, teatr, mətbuat və elm sahələrinin inkişafına böyük töhfələr vermişdir. Hacı Zeynalabdin Tağıyev 1924-cü ildə Bakıda vəfat edib və ömrünün son illərini maddi çətinliklər içində keçirsə də, milli yaddaşda böyük xeyriyyəçi və maarifçi kimi qalıb.
Tahir Salahov isə 1928-ci il 13 yanvar tarixində Bakı şəhərində anadan olub. Uşaqlıq illəri mürəkkəb tarixi dövrə təsadüf edən Salahov gənc yaşlarından incəsənətə maraq göstərib və təhsilini əvvəlcə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində, daha sonra Moskvada davam etdirib. O, XX əsr sovet təsviri sənətində “sərt üslub”un əsas yaradıcılarından biri kimi tanınıb. Salahovun əsərlərində insan əməyinin fəlsəfəsi, neftçilərin həyatı, daxili güc və sosial reallıq ön plana çıxırdı. O, uzun illər Rusiya İncəsənət Akademiyasında və beynəlxalq sənət mühitində yüksək vəzifələr tutmuş, Azərbaycan incəsənətini qlobal səviyyədə təmsil edib. Tahir Salahov 2021-ci ildə Berlin şəhərində vəfat edib və müasir Azərbaycan təsviri sənətinin canlı simvolu kimi tarixə düşüb.
Hacı Zeynalabdin Tağıyev və Tahir Salahovun həyat yolu Azərbaycan cəmiyyətinin iki əsas sütununu – maarifçilik və mədəni yaradıcılığı təmsil edir. Onların hər ikisi doğulduqları Bakıdan başlayaraq adlarını milli və beynəlxalq tarixə yazdırmış, ömürlərini xalqın intellektual və mədəni inkişafına həsr etmiş nadir şəxsiyyətlər kimi yadda qalıblar.
