16-01-2026, 18:00

Senet oyunu və dünyanın ən qədim oyun mədəniyyəti

Dünyada məlum olan ən qədim oyun lövhəsi Senet hesab olunur və bu oyun qədim Misirdə tapılmış arxeoloji nümunələr əsasında təxminən 5000 il əvvələ aid edilir. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, Senet yalnız əyləncə vasitəsi deyil, həm də dini-fəlsəfi məna daşıyan ritual oyunu kimi qədim Misir mədəniyyətində mühüm yer tutmuşdur.

Senet lövhələri ilk dəfə e.ə. 3000-ci illərdə istifadə olunmağa başlanmışdır. Ən məşhur real nümunələrdən biri Firona məxsus məzarlarda tapılan oyun dəstləridir. Xüsusilə Tutankhamonun məzarında aşkar edilən Senet lövhəsi oyunun yalnız sadə insanlar arasında deyil, elita və hakim təbəqə tərəfindən də oynanıldığını sübut edir. Bu tapıntılar Senetin sosial status göstəricisi olduğunu da göstərir.

Senet lövhəsi adətən 30 xanadan ibarət olurdu və oyun daşları bu xanalarda xüsusi qaydalarla hərəkət etdirilirdi. Oyunun gedişi təsadüfi çubuqlar və ya sümük zərlərlə müəyyən edilirdi. XX əsrin əvvəllərində aparılmış misirşünaslıq tədqiqatları Senetin sadəcə oyun olmadığını, insan ruhunun ölümdən sonrakı yolunu simvolizə etdiyini ortaya qoymuşdur. Bu səbəbdən Senet məzar rəsmlərində və dini mətnlərdə tez-tez təsvir edilirdi.

Real tarixi faktlardan biri də odur ki, e.ə. 1300-cü illərdə Senet oyununun qaydaları daha mürəkkəb hala gəlmiş və oyuna mistik simvollar əlavə edilmişdir. Bu dövrdə Senet artıq axirət dünyasına keçidi təmsil edən simvolik sınaq kimi qəbul olunurdu. Oyun lövhəsindəki bəzi xanalar “təhlükə”, bəziləri isə “qurtuluş” mənası daşıyırdı ki, bu da dini inanclarla birbaşa bağlı idi.

Təxminən 5000 yaşlı Senet oyunu insanlıq tarixində həm oyun mədəniyyətinin, həm də simvolik düşüncənin ən erkən nümunələrindən biridir. Senet sadəcə vaxt keçirmək üçün yaradılmış əşya deyil, qədim insanın həyat, ölüm və taleyə dair dünyagörüşünü əks etdirən mədəni irs kimi bu günə qədər öz əhəmiyyətini qoruyur.



Hadisələri telegramda anında izləyin!
Keçid et

Xəbər lenti