17-01-2026, 14:00

Dünyanın ən qədim yazı sistemi: Fenik alfabəsi

Azadfikir.az xəbər verir ki, dünyada ən qədim bilindiyi kimi Fenik alfabəsidir (bəzi mənbələrdə Finikiya əlifbası olaraq da tanınır). Bu yazı sistemi eramızdan əvvəl təxminən 1050–1000 illərdə Fenikiyalılar tərəfindən yaradılıb və müasir əlifbaların formalaşmasında əsas rol oynayıb.

Fenik alfabəsi səs əsaslı yazı prinsiplərini tətbiq edən ilk sistemlərdən biridir. Əvvəlki yazı sistemləri — məsələn, Misir hiyeroglifləri — simvol əsaslı idi, yəni hər simvol bir söz və ya anlayışı göstərirdi. Fenik alfabəsi isə hər səsi ayrıca simvol ilə ifadə edirdi, bu da yazını daha sürətli və praktik etdi.

Fenik alfabəsi Yunan, Latın və bir çox digər əlifbaların inkişafına birbaşa təsir göstərib. Fenik ticarətçiləri sayəsində bu yazı sistemi Mərkəzi və Qərbi Aralıq dənizi boyunca yayıldı və mədəniyyətlərarası əlaqələri gücləndirdi.

Əlifbənin əsas xüsusiyyəti 21 samit hərfindən ibarət olmasıdır; samitlər yazıda və oxunuşda birbaşa istifadə olunurdu. Arxeoloji qazıntılar nəticəsində müxtəlif Fenik yazıları daş, gil və papirüs üzərində günümüzə qədər qorunub saxlanılıb.

Fenik alfabəsi yalnız yazının tarixində bir mərhələ deyil, həm də insan sivilizasiyasının mədəni və elmi inkişafı üçün təməl hesab olunur.


Hadisələri telegramda anında izləyin!
Keçid et

Xəbər lenti