İnsan səsi beyində üzdən daha uzun müddət yadda qalır

Azadfikir.az-ın məlumatına görə, nevroelm və kognitiv psixologiya sahəsində aparılan araşdırmalar göstərir ki, insan səsi beynin yaddaş mexanizmlərində üz görüntüsünə nisbətən daha dərin və uzunmüddətli iz buraxır. Bunun əsas səbəbi səsin təkcə eşitmə deyil, eyni zamanda emosional mərkəzlərlə birbaşa əlaqədə olmasıdır. İnsan səsi beyində həm informasiya, həm də hiss daşıyıcısı kimi qəbul olunur.

Nevroloqların fikrincə, səs eşidildiyi anda beynin temporal payı ilə yanaşı limbik sistem də aktivləşir. Limbik sistem emosiyalar, xatirələr və bağlılıq hissləri ilə əlaqəlidir. Bu səbəbdən bir insanın səsi eşidildikdə, təkcə nitq yox, həmin səsə bağlı emosional xatirələr də eyni anda canlanır. Üz isə əsasən vizual mərkəzlərdə emal olunur və emosional qat daha zəif olur.

Elmi müşahidələr göstərir ki, insan bir səsi illər sonra belə tanıya bilər, lakin eyni şəxsin üz cizgiləri zamanla yaddaşdan silinə bilər. Bu xüsusilə telefon danışığı, radio çıxışları və ya qısa tanışlıqlar zamanı özünü göstərir. Səs tonu, danışıq tempi və intonasiya beynin yaddaşında fərdi imza kimi saxlanılır.

Psixoloqlar bildirirlər ki, səs insanın daxili dünyası haqqında şüuraltı məlumat da ötürür. Əminlik, tərəddüd, qorxu, səmimiyyət kimi emosiyalar səsdə gizli şəkildə əks olunur. Beyin bu emosional siqnalları analiz edir və onları yaddaşda saxlayır. Bu isə səsi üzdən daha “canlı” informasiya mənbəyinə çevirir.

Sosial münasibətlərdə bu mexanizm xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İnsanlar bəzən bir şəxsin üzünü unutsa da, səsini eşitdikdə dərhal tanıyır və ona qarşı keçmiş hissləri yenidən yaşayır. Bu səbəbdən səs insan yaddaşında emosional körpü rolunu oynayır və əlaqələrin formalaşmasında mühüm rol tutur.