“Arşın Mal Alan”: Azərbaycan milli kino incisi

“Arşın Mal Alan” Azərbaycan kinosunun klassik incilərindən biridir və milli teatr-musiqi ənənələrini ekran sənəti ilə birləşdirən nadir nümunədir. Film 1965-ci ildə rejissor Rza Təhmasib tərəfindən ekranlaşdırılmış və Azərbaycan musiqi teatrının görkəmli əsərlərindən biri olan Uzeyir Hacıbəyovun eyni adlı operettasına əsaslanır. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, film Azərbaycanın milli kino tarixi üçün mühüm mərhələ hesab olunur.

Film 1965-ci ildə çəkilib. Rejissor Rza Təhmasib, Azərbaycan kino məktəbinin inkişafında böyük rol oynamış və teatr əsərlərini ekranlaşdırmaq bacarığı ilə seçilmişdir. O, film üçün operettanın musiqi və libretto elementlərini qoruyaraq, kino dilinə uyğunlaşdırmışdır.

Filmin ssenarisi Uzeyir Hacıbəyovun orijinal operettasına əsaslanır. Musiqi bəstəkarın əsəri üzrə hazırlanmışdır və filmin hər bir səhnəsi milli musiqi elementləri ilə zənginləşdirilmişdir. Ssenaridə klassik komediya motivləri ilə yanaşı, milli həyat tərzi, ailə dəyərləri və romantik hekayələr əks olunur.

Filmin əsas rollarında Nəcibə Məmmədova, Rza Təhmasib, Hüseynqulu Sarabski və digər görkəmli aktyorlar çıxış ediblər. Onların ifası milli teatr məktəbinin ənənələrini qoruyub saxlamış, obrazların canlı və inandırıcı olmasını təmin etmişdir. Aktyorların musiqi ifaları və dramatik performansları filmin uğurunun əsas səbəblərindəndir.

Film orta əsr Azərbaycan həyatından bəhs edir. Baş qəhrəman Süleyman bəy zəngin tacir, amma romantik və humanist bir gəncdir. O, öz istədiyi qızı tapmaq və sevgi uğrunda mübarizə aparmaq istəyir. Süjet boyunca komediya, romantika və sosial kritik elementlər birləşir. Film xalqın gündəlik həyatını, adət-ənənələrini və milli dəyərlərini əks etdirir.

“Arşın Mal Alan” Azərbaycan milli kimliyinin və mədəniyyətinin təbliğində mühüm rol oynayıb. Film həm də milli musiqi və teatrın ekran sənəti ilə birləşdirilməsinin uğurlu nümunəsidir. Onun göstərdiyi milli obrazlar, musiqi və dialoqlar Azərbaycan kino sənətində klassik standart kimi qəbul edilir.

Film çəkildiyi dövrdə böyük maraqla qarşılanmış, sovet kino festivallarında nümayiş olunmuş və beynəlxalq auditoriyaya çıxmışdır. O, Azərbaycan musiqi teatrının dünya miqyasında tanınmasına kömək etmiş, sonrakı illərdə milli kino sənətçiləri üçün ilham mənbəyi olmuşdur.

1965-ci il Sovet Azərbaycanında kino sənəti inkişaf edən dövr idi. Bu dövrdə teatr əsərlərinin ekranlaşdırılması, milli və folklor elementlərinin qorunması vacib sayılırdı. “Arşın Mal Alan” bu baxımdan həm milli kimliyi qoruyan, həm də Sovet kinoteatrının texniki imkanlarını istifadə edən uğurlu layihə olmuşdur.