Dəniz ulduzları öz qollarını yenidən çıxara bilir

Dəniz ulduzları yalnız gözəl dəniz canlıları deyil, həm də heyrətamiz regenerasiya qabiliyyəti ilə tanınır.

Azadfikir.az xəbər verir ki, itirdikləri qollarını tamamilə yenidən çıxara bilirlər. Tədqiqatlar göstərir ki, əksər dəniz ulduzu növləri, məsələn, Asterias rubens və Linckia multifora, qolu mərkəzi diskdən kəsildikdə belə bir müddət sonra yeni qol yarada bilir. Bu prosesdə yeni toxumalar əmələ gəlir, əzələlər, skelet elementləri və epidermis yenidən formalaşır.

Daha maraqlısı odur ki, bəzi növlərdə bir qol, mərkəzi diskdən kiçik bir hissə ilə birlikdə qalarsa, tədricən tamamilə yeni bir dəniz ulduzu da yarana bilər. Bu xüsusiyyət biologiya elmi üçün unikal model hesab olunur, çünki hüceyrələrin diferensiasiyası və toxuma bərpasının incə mexanizmini göstərir. Elm adamları dəniz ulduzlarının regenerasiya prosesini hüceyrə bölünməsi, somatik hüceyrələrin dediferensiasiyası və gen ifadəsi baxımından öyrənirlər.

Regenerasiya müddəti növdən və yaşdan asılıdır. Məsələn, Linckia multifora növü qolu itirdikdən sonra təxminən 6–12 ay ərzində tam bərpa edə bilir. Bəzi tropik dəniz ulduzları isə bu prosesi daha sürətli – 3–4 ay ərzində həyata keçirir. Tədqiqatlar həmçinin göstərir ki, bərpa prosesi zamanı dəniz ulduzları qidalanmasını davam etdirir və ətraf mühitin dəyişikliklərinə uyğunlaşır.

Bu regenerasiya qabiliyyəti yalnız müdafiə və bərpa üçün deyil, həm də elmi tədqiqatlar üçün əvəzsizdir. Dəniz ulduzları biotexnologiya və tibbi regenerasiya tədqiqatları üçün canlı model olaraq istifadə olunur. Onların hüceyrə bərpası mexanizmi, gələcəkdə insan toxumalarının bərpası, zədələnmiş orqanların regenerasiyası və hətta bəzi xəstəliklərin müalicəsində ilham mənbəyi ola bilər.