Bəzi tısbağa növləri oksigensiz şəraitdə aylarla sağ qala bilən nadir onurğalılardandır və bu, onların xüsusi fizioloji adaptasiyaları ilə izah olunur.
Azadfikir.az girişdə xəbər verir ki, elmi tədqiqatlar Şimali Amerikada yaşayan painted turtle (Chrysemys picta) kimi növlərin qış aylarında 4–6 aya qədər oksigensiz mühitdə həyat fəaliyyətini davam etdirə bildiyini sübut edib.
Bu proses oksigenin faktiki olaraq “saxlanması” deyil, anoksiya dözümlülüyüdür. Tısbağalar donmuş göllərin dibində qaldıqda maddələr mübadiləsini kəskin şəkildə zəiflədir, ürək döyüntüsünü dəqiqədə 1–2 vurğuya qədər endirir və enerjini anaerob metabolizma yolu ilə əldə edir. Bu zaman yaranan süd turşusu zərərli səviyyəyə çatmaması üçün tısbağanın qabığı və sümükləri tərəfindən neytrallaşdırılır, çünki qabıq yüksək miqdarda kalsium karbonat ehtiva edir.
Laboratoriya şəraitində aparılan təcrübələr göstərib ki, Chrysemys picta növü 3 °C temperaturda 150 gündən artıq oksigensiz mühitdə yaşaya bilib. Bu göstərici məməlilərlə müqayisədə misilsizdir, çünki insan beyni oksigensiz cəmi bir neçə dəqiqə dözə bilir. Tısbağaların hüceyrələri oksigen çatışmazlığı zamanı zədələnməmək üçün ion kanallarını bağlayır və beyin fəaliyyətini minimum səviyyəyə endirir.
Bu unikal bioloji mexanizm təkcə zoologiya üçün deyil, həm də tibbi elmlər üçün böyük maraq doğurur. Alimlər tısbağaların anoksiyaya dözümlülük mexanizmini insult və ürək dayanması kimi hallarda insan toxumalarının qorunması üçün model kimi öyrənirlər. Bu faktlar tısbağaların ekstremal şəraitə uyğunlaşma baxımından təbiətdəki ən təsiredici canlılardan biri olduğunu göstərir.
