Botanik sürprizlər: banan berry sayılır, çiyələk isə yox

Gündəlik həyatda meyvələri sadəcə görünüşlərinə görə qruplaşdırırıq, lakin botanika meyvələri tamamilə başqa kriteriyalar əsasında təsnif edir. 

Azadfikir.az bildirir ki, bu kriteriyalar meyvənin hansı hissədən əmələ gəlməsi, toxumların yerləşməsi və çiçəyin anatomik quruluşu ilə bağlıdır. Bu elmi təsnifat bəzən gözlənilməz nəticələrə gətirir və bananla çiyələyin fərqli kateqoriyalara düşməsi də bunun ən məşhur nümunəsidir. 

Banan botanik baxımdan berry sayılır, çünki berry termini tək bir çiçəyin bir yumurtalığından əmələ gələn və toxumları meyvənin ətli hissəsi daxilində yerləşən meyvələrə verilir. Banan çiçəyinin quruluşu bu kriteriyalara tam uyğun gəlir. Meyvə bir yumurtalıqdan inkişaf edir, toxumlar ətin içində yerləşir və meyvənin qabığı ilə iç hissəsi arasında sərt struktur fərqləri yoxdur. Məhz buna görə də banan elmi olaraq tipik berry nümunəsidir. Çiyələk isə görkəminə baxmayaraq berry deyil, çünki çiyələyin qırmızı ətli hissəsi əsl meyvə deyil. Bu hissə çiçəyin şişmiş çiçək altlığından əmələ gəlir. Çiyələyin səthindəki hər kiçik nöqtə isə ayrı-ayrı qozcuq meyvələridir və onların hər biri çiçəyin özünə məxsus kiçik yumurtalıqlardan inkişaf edir. Bu səbəbdən çiyələk elmdə aksesuar meyvə və ya psevdomeyvə kimi təsnif olunur. Botanikanın bu fərqləndirməsi gündəlik təsəvvürlərlə elmi təsnifat arasındakı böyük fərqi göstərir və bitkilərin anatomik quruluşunun meyvələrin necə yaranmasına birbaşa təsir etdiyini sübut edir.