Bitkilər ətraf mühitdəki dəyişikliklərə qarşı müxtəlif stress mexanizmləri ilə reaksiya verir və bu mexanizmlərin öyrənilməsi kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Azadfikir.az xəbər verir ki, stres faktorları bitkilərdə biotik (həşəratlar, xəstəlik törədiciləri) və abiotik (quraqlıq, duzluluq, temperatur dəyişiklikləri) şəklində olur və hər birinə qarşı spesifik molekulyar və fizioloji cavablar inkişaf etdirilir.
Stres şəraitində bitkilər osmotik tənzimləmə, antioksidant sistemlərinin aktivləşməsi və xüsusi stress-proteinlərinin sintezi kimi mexanizmlərlə hüceyrələrini qoruyur. Quraqlıq stressinə məruz qalan bitkilər stomata qapaqlarını bağlayaraq su itkisinin qarşısını alır, yüksək temperaturda isə həyəcan proteinləri və HSP (heat shock proteins) sintez olunur ki, bu da hüceyrələrin zədələnməsinin qarşısını alır.
Kənd təsərrüfatı praktikası üçün bu biliklər əhəmiyyətlidir. Genetik olaraq stressə davamlı sortların seçilməsi və yetişdirilməsi məhsul itkisinin qarşısını alır, gübrə və suvarma strategiyalarını optimallaşdırır. Eyni zamanda biotik stressə qarşı bitkilərin immun cavabını gücləndirən bioloji nəzarət üsulları tətbiq edilə bilər.
Bitkilərin stressə cavab mexanizmlərinin dərindən öyrənilməsi, həm ekosistemlərin davamlılığını təmin edir, həm də kənd təsərrüfatının dayanıqlı inkişafı üçün elmi əsaslı metodların formalaşmasına xidmət edir.
