Şəhər işıqlarının heyvanların bioloji ritmlərinə təsiri

Müasir şəhərlərin gecə işıqlandırması yalnız insanların həyatını dəyişdirmir, həm də heyvanların təbii bioloji ritmlərinə ciddi təsir göstərir. 

Azadfikir.az xəbər verir ki, son illərdə aparılan ekoloji və zooloji tədqiqatlar sübut edir ki, süni işıqlaşma heyvanların yuxu, ovçuluq və miqrasiya davranışlarını kökündən dəyişə bilər.

Bioloji ritmlər, yəni sirkadiyalı dövrlər, heyvanların həyat fəaliyyəti üçün vacibdir. Bu ritmlər günəş işığının təbii dəyişməsinə uyğunlaşaraq hormonların ifrazını, aktivlik dövrlərini və yuxu-səhər ritmlərini tənzimləyir. Lakin şəhər işıqları bu təbii dövrləri pozur. Məsələn, gecə aktiv olan heyvanlar, xüsusilə yarasalar və gecə quşları, süni işıq səbəbindən ovlanma fəaliyyətlərini azaldır və ya dəyişdirirlər.

Dəniz tısbağaları yumurtalarını qoymaq üçün sahillərə gəldikdə işıqlandırılmış ərazilərdən uzaqlaşırlar, bu da populyasiyaların azalmasına səbəb olur. Eyni zamanda, quşların miqrasiya davranışı gecə işıqlarından təsirlənərək onların istiqamətini dəyişdirə bilər. Həmçinin, şəhər işıqları həşəratların davranışını dəyişdirir, bu da qida zəncirlərinə təsir göstərir.

Təbiətşünaslar süni işığın azaldılması və “yaşıl işıq zonaları”nın yaradılmasını tövsiyə edirlər. Belə tədbirlər heyvanların bioloji ritmlərini qorumağa və ekosistem balansını saxlamağa kömək edə bilər.

Şəhər işıqları insan həyatını asanlaşdıra bilər, lakin onlar təbiət üçün ciddi ekoloji dəyişikliklər yaradır.