1-01-2026, 18:00

Səs çirklənməsi insan sağlamlığına və vəhşi təbiətə gözləniləndən daha çox təsir edir

Azadfikir.az xəbər verir ki, səs çirklənməsi müasir dövrdə əhəmiyyətli ekoloji və sağlamlıq problemi kimi qiymətləndirilir və onun təsirləri uzun müddət yetərincə qiymətləndirilməyib. Yol nəqliyyatı, dəmir yolları, hava limanları və sənaye zonaları davamlı yüksək səs səviyyəsi yaradaraq insan orqanizminə birbaşa təsir göstərir.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı məlumatlarına əsasən, uzun müddət 55 desibeldən yuxarı səsə məruz qalmaq yuxu pozğunluğu, stress, ürək-damar xəstəlikləri və yüksək qan təzyiqi riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Avropa Ətraf Mühit Agentliyi bildirir ki, təkcə Avropada hər il təxminən 12 min erkən ölüm birbaşa və ya dolayı yolla səs çirklənməsi ilə əlaqələndirilir.

Səs çirklənməsi yalnız insanlara deyil, vəhşi təbiətə də ciddi təsir göstərir. NOAA tərəfindən aparılan tədqiqatlar sübut edir ki, okeanlarda gəmi mühərrikləri və sonar sistemləri balinalar və delfinlər kimi dəniz məməlilərinin ünsiyyətini, istiqamətlənməsini və miqrasiyasını pozur. Bu vəziyyət bəzi növlərdə kütləvi sahilə çıxma və ölüm halları ilə nəticələnib.

Quruda isə quş növləri yüksək səsli şəhər mühitində nəsilartırma davranışlarını dəyişməyə məcbur qalır, bu da populyasiyaların azalmasına səbəb olur. ABŞ Milli Elmlər Akademiyası tərəfindən yayımlanan hesabatlarda göstərilir ki, səs çirklənməsi yırtıcı–ov münasibətlərini və ekosistem balansını zəiflədir.

Səs çirklənməsi digər çirklənmə növləri kimi görünməz olsa da, onun təsiri ölçülə bilən və uzunmüddətli nəticələr doğuran real təhlükədir. Bu səbəbdən şəhər planlaşdırılması, nəqliyyat siyasəti və texnoloji səssizləşdirmə həlləri həm insan sağlamlığının, həm də təbii ekosistemlərin qorunması üçün vacib hesab olunur.



Hadisələri telegramda anında izləyin!
Keçid et

Xəbər lenti