21-01-2026, 14:30

Bəzi yosun növləri biolüminessensiya ilə sualtı gecələri işıqlandırır

Dünyada bəzi yosun növləri təbii biolüminessensiya qabiliyyətinə malikdir və gecə sularında öz parlaq işığı ilə ətrafı işıqlandırır.

Azadfikir.az xəbər verir ki, bu fenomen həm ekoloji, həm də elmi maraq doğurur. Biolüminessensiya yosunlarda kimyəvi reaksiyalar nəticəsində yaranan işıq deməkdir. Bu prosesdə əsas rol luciferin adlı pigment və luciferase fermenti oynayır; onlar birləşərək enerji sərf etmədən parlaq işıq yaradır.

Ən məşhur biolüminessensiya göstərən yosun növləri Noctiluca scintillansDinoflagellates qrupuna daxildir. Bu yosunlar tropik və subtropik sularda, xüsusilə də dəniz sahillərində böyük miqdarda toplananda, dalğaların hər hərəkəti ilə suyun səthində parlaq, mavi-yaşıl işıq effektləri yaradır. Fenomen “dəniz ulduzları” və ya “parlayan dalğalar” kimi tanınır və turistlərin diqqətini çəkir.

Biolüminessensiya yosunlar üçün həm müdafiə mexanizmi, həm də ətraf mühitlə ünsiyyət vasitəsidir. Bu işıq bəzi yırtıcıları qorxudur və yosunların təhlükəsizliyini təmin edir. Həmçinin biolüminessensiya mexanizmi su ekosistemində enerji ötürülməsi və mikroorqanizmlərin davranış tədqiqatlarında model kimi istifadə olunur.

Elm adamları bu prosesin molekulyar mexanizmini öyrənərək bionika, biomimicry və tibbi görüntüləmə texnologiyaları üçün yeni ideyalar əldə ediblər. Məsələn, biolüminessensiyadan ilham alınaraq dərman izləri və hüceyrə tədqiqatlarında işıqlandırma sistemləri hazırlanır. Biolüminessensiya yalnız təbiətin gözəlliyini nümayiş etdirmir, həm də elmi və texnoloji inkişaf üçün qiymətli resursdur.



Hadisələri telegramda anında izləyin!
Keçid et

Xəbər lenti