Azərbaycan kino irsinin dastan simvolu – “Dədə Qorqud”

Azadfikir.az xəbər verir ki, “Dədə Qorqud” filmi Azərbaycan kinematoqrafiyasının ən genişmiqyaslı və milli ruhlu ekran işlərindən biridir. Bu ekran əsəri 1975‑ci ildə rejissor Tofiq Tağızadə tərəfindən çəkilmiş və klassik epik mətn “Kitabi‑Dədə Qorqud” dastanının motivləri əsasında hazırlanmışdır.

Filmin sənari müəllifi Anar Rzayev olub və o, dastanın əsas ideyalarını sinema dilinə çevirmək üçün dramaturji struktur yaratmışdır. Ssenaridə qəhrəmanlıq, vətənpərvərlik, dostluq və mənəvi dəyərlər mərkəzi mövzu olaraq götürülmüşdür.

Filmin rejissoru Tofiq Tağızadə epik atmosferi və obrazların xarakterlərini tamaşaçıya realist şəkildə çatdırmaq üçün kamera kompozisiyaları, məkan seçimi və ritmlə işləmə üsullarını tətbiq etmişdir. Filmin fotoqrafiyası Rasim İsmayılov tərəfindən idarə olunub və onun səhnə kadrlarında dramatik effektlər yaradaraq tarixilik hissi formalaşdırması əsərin vizual dilini gücləndirmişdir.

Bəstəkar Emin Sabitoğlu filmin musiqi tərtibatını həyata keçirmiş və ənənəvi motivlərlə epik səhnələr arasındakı harmoniyanı təmin etmişdir. Musiqi filmə milli tonalitet və duyğu qatmışdır.

Səhnə tərtibatı rəssam Nadir Zeynalov və geyim üzrə rəssam Bədurə Əfqanlı tarixilik elementləri dəqiq şəkildə əks etdirən obrazlar formalaşdırmışdır. Kostyumlar, dekorativ elementlər və döyüş səhnələrinin estetikasında milli ənənələrə hörmət göstərilmişdir.

Filmdə əsas rollarda şöhrətli Azərbaycan aktyorları çıxış ediblər:

Həsən Məmmədov – Dədə Qorqud obrazı, müdrik qəhrəmanın təcəssümü.
Həşim Qadoyev – Qazan xan, qəhrəmanlıq və nəcibliyin simvolu.
Rasim Balayev – Beyrək, döyüşkən və cəsur personaj.
Givi Toxadze – Alp Aruz, qəhrəmanlıq ənənələrini davam etdirən obraz.
Hamlet Qurbanov – Qıpçaq Məlik, sosial dinamikanı əks etdirən xarakter.
Leyla Şıxlinskaya – Banuçiçək, filmə poetik və emosional qat verən obraz.
Şəfiqə Məmmədova – Burla xatun, ailə və qadın mədəniyyəti simvolu.
Digər rollarda İnarə Quliyeva, Elçin Məmmədov, Fərhad Yusifov, Dinarə Yusifova, Əli Haqverdiyev, Gündüz Abbasov kimi aktyorlar filmin dramaturgiyasını zənginləşdirmişlər.

Bu film uzun metrajlı epik ekran işlərindən biri kimi Azərbaycan kinosunun klassik nümunələrindəndir. Onun ekran dili, vizual estetikası və dramaturji strukturu milli kino məktəbinin inkişafında müəyyən mərhələ hesab edilir. Hər obrazın rolu xalqın tarixi yaddaşının, mədəni dəyərlərinin və etnoestetik xüsusiyyətlərin tamaşaçıya çatdırılması məqsədinə xidmət edir.