İnsan gündə onlarla, bəzən yüzlərlə qərar verir və bu qərarların böyük hissəsi şüurlu analizdən çox, beynin avtomatik işləyən mexanizmləri ilə formalaşır. Neyroelm sahəsində aparılan tədqiqatlar göstərir ki, beynin limbik sistemi və prefrontal korteksi arasında qurulan əlaqə qərarların həm emosional, həm də məntiqi tərəfini müəyyən edir. Emosiyalarla əlaqəli limbik sistem daha sürətli reaksiya verir və bir çox hallarda rasional düşünməni qabaqlayır. Bu səbəbdən insan bəzən sonradan izah etməkdə çətinlik çəkdiyi seçimlər edir.
Elmi araşdırmalara əsasən, beynin enerji qənaəti prinsipi də qərarvermədə mühüm rol oynayır. Beyin mümkün qədər az enerji sərf etmək üçün əvvəlki təcrübələrə, stereotiplərə və öyrəşilmiş davranış modellərinə söykənir. Bu isə insanın yeni məlumatları tam analiz etmədən qərar verməsinə gətirib çıxarır. Məsələn, gündəlik alış-veriş zamanı tanış brendlərə üstünlük verilməsi və ya oxşar vəziyyətlərdə eyni reaksiyanın təkrarlanması bu mexanizmin nəticəsidir.
Psixologiya və neyrobiologiya sahəsində aparılan müşahidələr göstərir ki, stress və yorğunluq zamanı beynin rasional düşünmə qabiliyyəti zəifləyir. Belə anlarda emosional impulslar daha güclü olur və riskli qərarların verilməsi ehtimalı artır. Bu fakt iş həyatında, maliyyə davranışlarında və şəxsi münasibətlərdə tez-tez müşahidə olunur. Mütəxəssislər bu səbəbdən mühüm qərarların emosional gərginlik zamanı deyil, daha sakit və balanslı vəziyyətdə verilməsini tövsiyə edirlər.
Azadfikir.az xəbər verir ki, alimlər şüurlu şəkildə düşünmə bacarığını gücləndirən metodların, o cümlədən meditasiya, diqqət məşqləri və analitik düşünmə vərdişlərinin inkişaf etdirilməsinin beynin qərarvermə prosesini daha sağlam və sabit hala gətirdiyini bildirirlər. Bu yanaşmalar beynin avtomatik reaksiyalarını zəiflədərək, insanın seçimlər üzərində daha çox nəzarət əldə etməsinə kömək edir.
