25-12-2025, 13:30

Hərəkətsiz həyat tərzi və metabolik xəstəliklər

Azadfikir.az xəbər verir ki, müasir həyat tərzinin metabolik sağlamlığa təsirini öyrənən tədqiqatlar göstərir ki, fiziki aktivliyin azlığı bir çox metabolik xəstəliklərin, o cümlədən piylənmə, insulin müqaviməti, tip 2 diabet və ürək-damar xəstəliklərinin inkişaf riskini artırır. Hərəkətsiz həyat tərzi uzun müddət ərzində enerji balansının pozulmasına səbəb olur; alınan kalorilər istehlak olunmadıqda bədənin yağ toxumasında yığılır və bunun nəticəsində metabolik proseslərdə disfunksiyalar yaranır.

Fiziki aktivlik az olduqda skeletal əzələlərdə qlükogen və yağ metabolizmi zəifləyir, insulin siqnalizasiyası pozulur. Bu vəziyyət qanda qlükoza səviyyəsinin yüksəlməsinə və insulin müqavimətinin artmasına gətirib çıxarır ki, bu da tip 2 diabet riskini artırır. Eyni zamanda, hərəkətsizlik lipid metabolizminin də pozulmasına səbəb olur, LDL xolesterol və trigliserid səviyyələrinin yüksəlməsinə, HDL xolesterolun azalmasına gətirib çıxarır ki, bu da ateroskleroz və digər ürək-damar xəstəliklərinin əsas risk faktorudur.

Bundan başqa, hərəkətsiz həyat tərzi iltihabi prosesləri gücləndirir. Yüksək sitokin səviyyələri, xüsusilə TNF-α və IL-6, insulin müqavimətini artırır və metabolik sindromun formalaşmasına şərait yaradır. Müntəzəm fiziki fəaliyyət isə əksinə, enerji balansını qoruyur, insulin həssaslığını artırır, lipid profilini yaxşılaşdırır və iltihab proseslərini azaldır.

Hətta gündə 30 dəqiqə orta intensivlikdə fiziki fəaliyyət, məsələn, sürətli gəzmək və ya yüngül aerobik məşqlər, metabolik xəstəliklərin qarşısının alınmasında əhəmiyyətli rol oynayır. Bu səbəbdən hərəkətsiz həyat tərzindən qaçmaq və müntəzəm fiziki fəaliyyətə üstünlük vermək sağlam həyatın əsas prinsiplərindəndir.



Hadisələri telegramda anında izləyin!
Keçid et

Xəbər lenti