Azadfikir.az xəbər verir ki, müasir peyk texnologiyaları Yer səthində baş verən dəyişiklikləri real vaxta yaxın dəqiqliklə izləməyə imkan verir və insan fəaliyyətinin planet üzərində buraxdığı izlər kosmosdan açıq şəkildə görünür. Elmi müşahidələrə əsasən, şəhərlərin genişlənməsi, meşələrin qırılması, sənaye çirklənməsi və hətta gecə işıqlandırmasının artması peyk görüntülərində illər üzrə müqayisəli şəkildə qeydə alınır.
NASA və ESA tərəfindən aparılan uzunmüddətli müşahidələr göstərir ki, son 30 ildə iri şəhər ərazilərinin sahəsi sürətlə artıb və gecə çəkilən peyk görüntülərində işıq intensivliyi kəskin yüksəlib. Xüsusilə Şimali Amerika, Avropa və Şərqi Asiya regionlarında süni işıqların yayılması urbanizasiyanın miqyasını dəqiq şəkildə əks etdirir. Bu məlumatlar enerji istehlakı, əhali sıxlığı və iqtisadi aktivliklə birbaşa əlaqələndirilir.
Meşələrin məhv edilməsi də peyk müşahidələrinin ən aydın göstərdiyi proseslərdən biridir. Amazon hövzəsində aparılan ölçmələr sübut edir ki, son onilliklərdə minlərlə kvadrat kilometr meşə sahəsi kənd təsərrüfatı və infrastruktur layihələri hesabına yox olub. Copernicus peyk proqramının məlumatlarına görə, bu dəyişikliklər təkcə biomüxtəlifliyə deyil, həm də regional iqlim və karbon dövranına birbaşa təsir göstərir.
Peyklər eyni zamanda atmosfer çirklənməsini də izləyir. Çin, Hindistan və böyük sənaye mərkəzləri üzərində aparılan ölçmələr azot dioksid və digər çirkləndiricilərin səviyyəsinin sənaye fəaliyyəti ilə paralel dəyişdiyini göstərir. Bu məlumatlar hava keyfiyyəti modellərinin qurulmasında və ekoloji siyasətlərin hazırlanmasında əsas elmi baza rolunu oynayır.
Peyk müşahidələri insan fəaliyyətinin Yer kürəsinə təsirini obyektiv və ölçülə bilən şəkildə ortaya qoyur. Bu texnologiyalar sayəsində planetdə baş verən dəyişikliklər artıq yalnız yer səviyyəsində deyil, kosmos miqyasında da izlənilir və bu, bəşəriyyətin təbiət qarşısında məsuliyyətini daha aydın göstərən elmi sübut kimi qiymətləndirilir.
